PL
EN
CZ
DE
HR
ES
FR
HU
IT
RO
SK
SL
Czy wiesz, ze sól z wyspy Pag i miejscowości Ston jest najczystsza w basenie
Morza Śródziemnego? Czy słyszałeś o «zbiorach soli»?
Od morza do soli - od kropli do kryształu
Istnieją dwa sposoby pozyskiwania soli w przyrodzie: wysokowartościową sól morską otrzymuje się poprzez odparowanie morza, zaś gorszej jakości sól kamienną wydobywa się z podziemnych kopalni. Sól morska jest zdrowsza, ponieważ jest bogata w mikroelementy i minerały, dlatego też Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) poleca ją jako ważny produkt w zdrowym procesie żywienia.
Otrzymywanie soli z morza to nie wymagające modernizacji zajęcie, znane już starożytnym Rzymianom, a przy tym nieskomplikowane, o ile zapewnione są podstawowe warunki. Po pierwsze, morze z którego uzyskuje się sól musi być niezwykle czyste i o zwiększonym zasoleniu. Następnie, temperatura wody i klimatu powinna sprzyjać wyparowywaniu wody i w końcu, należy znaleźć płytką i rozległą zatokę, niezależną od stanu morza, w której bez przeszkód będzie trwał proces wyparowywania.
Obszar wokół Stonu odpowiada wszystkim wymienionym warunkom, dlatego już w XIII wieku powstała tu warzelnia soli, która pracuje do dziś, produkując sól w taki sam sposób jak przed ośmioma wiekami. Zatoka Stońska podzielona jest na płytkie baseny, do których zbiera się wodę morską, ogrzewaną energią słoneczną. Stopniowo, pod wpływem wysokiej temperatury woda wyparowuje. Na dnie basenu pozostaje błyszcząco - biały osad kryształków soli, który zgarnia się następnie drewnianymi łopatami, a dokładniej «zbiera» i przesypuje na wózki. W porównaniu z solą z innych krajów, sól ze Stonu już na pierwszy rzut oka wyróżnia się pełną i lśniącą bielą, co świadczy o czystości morza, z którego została uzyskana.
Słone bogactwo Dubrownika
Dla gospodarki miasta Dubrownika sól była tak ważna, że w Statusie Miasta z 1272 roku zapisano «Rozporządzenia o soli», którym poświęcono aż 6 artykułów dotyczących produkcji, handlu i obrotów tym produktem. Zysk z handlu solą był dużo wyższy niż zyski jakąkolwiek inną żywnością, którą przewoziła dubrownicka flota handlowa. Dubrownik miał monopol na sól, dlatego rektor Dubrownika (knez) założył «Urząd solny», odpowiedzialny za nadzorowanie jakości soli oraz prowadzenie odpowiedniej polityki handlowej.
Pozyskiwanie soli, jak i same zbiory, odbywały się w wyznaczonym sezonie. W pracach zbierania, składowania i rozwożenia soli uczestniczyli prawie wszyscy mieszkańcy Stonu i okolic. Okres pracy zbieraczy trwał od kwietnia do października, z czego sam proces produkcji trwał od maja do września. Rozmach prac obrazują wyniki, w 1611 roku wyprodukowano aż 6040 ton soli, dla porównania, obecne wydobycie soli to około 3000 ton rocznie.
Dziś sól nie jest już główną gałęzią gospodarki tego regionu, ale wszyscy odwiedzający Dubrownik i Ston mogą obejrzeć warzelnię i zobaczyć jak ze słonych basenów, w niezmienny sposób, zbiera się słony osad.
Warzelnie soli na Pagu
Oprócz Stonu, wielkie znaczenie miała, dziś największa, chorwacka warzelnia w mieście Pag. Nie bez powodu tradycyjne specjały Pagu- ser i baranina- są wyjątkowe właśnie z powodu soli. Trawa, którą pasie się bydło, rośnie na gruncie o zwiększonym zasoleniu, dzięki czemu mleko i mięso zwierząt ma wyjątkowy i rozpoznawalny «pażki aromat». Dlatego, będąc w pobliżu Pagu musisz koniecznie spróbować sera i baraniny z tej wyspy.
Istnieją dwa sposoby pozyskiwania soli w przyrodzie: wysokowartościową sól morską otrzymuje się poprzez odparowanie morza, zaś gorszej jakości sól kamienną wydobywa się z podziemnych kopalni. Sól morska jest zdrowsza, ponieważ jest bogata w mikroelementy i minerały, dlatego też Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) poleca ją jako ważny produkt w zdrowym procesie żywienia.
Otrzymywanie soli z morza to nie wymagające modernizacji zajęcie, znane już starożytnym Rzymianom, a przy tym nieskomplikowane, o ile zapewnione są podstawowe warunki. Po pierwsze, morze z którego uzyskuje się sól musi być niezwykle czyste i o zwiększonym zasoleniu. Następnie, temperatura wody i klimatu powinna sprzyjać wyparowywaniu wody i w końcu, należy znaleźć płytką i rozległą zatokę, niezależną od stanu morza, w której bez przeszkód będzie trwał proces wyparowywania.
Obszar wokół Stonu odpowiada wszystkim wymienionym warunkom, dlatego już w XIII wieku powstała tu warzelnia soli, która pracuje do dziś, produkując sól w taki sam sposób jak przed ośmioma wiekami. Zatoka Stońska podzielona jest na płytkie baseny, do których zbiera się wodę morską, ogrzewaną energią słoneczną. Stopniowo, pod wpływem wysokiej temperatury woda wyparowuje. Na dnie basenu pozostaje błyszcząco - biały osad kryształków soli, który zgarnia się następnie drewnianymi łopatami, a dokładniej «zbiera» i przesypuje na wózki. W porównaniu z solą z innych krajów, sól ze Stonu już na pierwszy rzut oka wyróżnia się pełną i lśniącą bielą, co świadczy o czystości morza, z którego została uzyskana.
Słone bogactwo Dubrownika
Dla gospodarki miasta Dubrownika sól była tak ważna, że w Statusie Miasta z 1272 roku zapisano «Rozporządzenia o soli», którym poświęcono aż 6 artykułów dotyczących produkcji, handlu i obrotów tym produktem. Zysk z handlu solą był dużo wyższy niż zyski jakąkolwiek inną żywnością, którą przewoziła dubrownicka flota handlowa. Dubrownik miał monopol na sól, dlatego rektor Dubrownika (knez) założył «Urząd solny», odpowiedzialny za nadzorowanie jakości soli oraz prowadzenie odpowiedniej polityki handlowej.
Pozyskiwanie soli, jak i same zbiory, odbywały się w wyznaczonym sezonie. W pracach zbierania, składowania i rozwożenia soli uczestniczyli prawie wszyscy mieszkańcy Stonu i okolic. Okres pracy zbieraczy trwał od kwietnia do października, z czego sam proces produkcji trwał od maja do września. Rozmach prac obrazują wyniki, w 1611 roku wyprodukowano aż 6040 ton soli, dla porównania, obecne wydobycie soli to około 3000 ton rocznie.
Dziś sól nie jest już główną gałęzią gospodarki tego regionu, ale wszyscy odwiedzający Dubrownik i Ston mogą obejrzeć warzelnię i zobaczyć jak ze słonych basenów, w niezmienny sposób, zbiera się słony osad.
Warzelnie soli na Pagu
Oprócz Stonu, wielkie znaczenie miała, dziś największa, chorwacka warzelnia w mieście Pag. Nie bez powodu tradycyjne specjały Pagu- ser i baranina- są wyjątkowe właśnie z powodu soli. Trawa, którą pasie się bydło, rośnie na gruncie o zwiększonym zasoleniu, dzięki czemu mleko i mięso zwierząt ma wyjątkowy i rozpoznawalny «pażki aromat». Dlatego, będąc w pobliżu Pagu musisz koniecznie spróbować sera i baraniny z tej wyspy.
